Chí Phèo

Danh mục: Soạn văn , Soạn văn tập 1

Hướng dẫn (Nam Cao) Phần 2: Tác phẩm I. Tóm tắt: Chí Phèo vốn không cha không mẹ, được dân làng truyền tay nhau nuôi lớn. Rồi đến làm canh điền cho nhà Bá Kiến. Bá Kiến ghen tuông nên đã đẩy anh vào ...

Hướng dẫn (Nam Cao)

Phần 2: Tác phẩm

I. Tóm tắt:

   Chí Phèo vốn không cha không mẹ, được dân làng truyền tay nhau nuôi lớn. Rồi đến làm canh điền cho nhà Bá Kiến. Bá Kiến ghen tuông nên đã đẩy anh vào tù. Bảy tám năm sau, Chí ra tù và trở về làng với bộ dạng của một tên lưu manh. Hắn chuyên uống rượu, rạch mặt ăn vạ. Cả làng lánh xa hắn, Chí bị Bá Kiến lợi dụng thành công cụ cho hắn.

   Chí gặp Thị Nở, hai người ăn nằm với nhau. Chí tỉnh rượu rồi ốm, được Thị Nở chăm sóc. Bát cháo hành và những cử chỉ chân thật của Thị Nở đã làm sống dậy khát vọng sống cuộc đời lương thiện của Chí. Nhưng bà cô Thị Nở ngăn cấm. Chí tuyệt vọng khi bị Thị Nở từ chối. Anh xách dao đến nhà Bá Kiến đòi lương thiện. Anh đâm chết Bá Kiến và tự vẫn.

II. Hướng dẫn học bài

Câu 1: Cách vào truyện độc đáo của Nam Cao và ý nghĩa tiếng chửi của Chí Phèo.

- Nam Cao mở đầu truyện bằng một tình huống độc đáo, ấn tượng: Chí Phèo vừa đi vừa chửi, nhưng điều lạ lùng là không có người chửi lại hắn và cũng không có người nghe hắn chửi. Hắn chửi bâng quơ, chửi đời, chửi cả làng Vũ Đại, chửi cả những ai không chửi lại hắn và rồi lại chửi cha đứa nào đã sinh ra mình. Có người nói rằng, hắn chửi vì hắn say rượu không làm chủ được bản thân, nhưng thưc sự trong con người Chí Phèo cái say và cái tỉnh đang xen nhau song song cùng tồn tại.

- Tiếng chửi của Chí Phèo chính là phản ứng của hắn trước toàn bộ cuộc đời bất hạnh. Nó bộc lộ tâm trạng bất mãn tột độ của một con người ý thức được rằng mình đã bị xã hội ruồng bỏ. Những tiếng chửi vô nghĩa, không được xã hội đón nhận, lắng nghe. Một khi đã bị tước mất quyền làm người thì mọi tiếng chửi rủa, than khóc, tỉnh táo hay say xỉn đều vô tác dụng. Chí Phèo thích kêu làng kêu xóm, đối với một người bình thường thì những tiếng kêu ấy ngay tập tức gây được sự chú ý của mọi người; nhưng đối với Chí lại khác, dù hắn kêu làng như một người bị đâm thì giỏi lắm chỉ làm cho Thị Nở kinh ngạc còn cả làng vẫn không ai động dạng… mà đáp lại lời hắn chỉ có lũ chó xắn xôn xao trong xóm.

- Những chi tiết này cho thấy một kiếp sống cô độc của người nông dân bị tha hóa, bị xã hội ruồng bỏ, không còn tư cách làm người. Chí Phèo tồn tại như một "bóng ma" nhưng là một "bóng ma" lạc lõng và không gây kinh sợ cho ai cả.

Câu 2: Ý nghĩa cuộc gặp gỡ giữa Thị Nhở và Chí Phèo và diễn biến tâm trạng của Chí Phèo

- Cuộc gặp gỡ với Thị Nở là những giây phút Chí Phèo được trở lại "làm người", được ước mơ, suy nghĩ và tỉnh táo thực sự. Khi bị ốm, trước sự săn sóc ân tình và tình yêu thương của Thị Nở, tâm trạng của Chí bắt đầu diễn biến khá phức tạp. Sự săn sóc của người đàn bà xấu xí, khốn khổ đã khơi dậy bản chất lương thiện vốn bị chèn lấp từ lâu trong con người Chí Phèo. Nam Cao đã thể hiện tư tưởng nhân dạo sâu sắc của mình đối với hình tượng người nông dân bị tha hóa khi sáng tạo ra chi tiết gặp gỡ của Chí Phèo với Thị Nở.

- Lần đầu tiên, từ những ngày ở tù về, Chí thấy mình hoàn toàn tỉnh táo và lần đầu tiên sau những cớn say triền miên, kể từ ngày ở tù về hắn nghe được những âm thanh quen thuộc của cuộc sống đời thường. Và khao khát được sống lương thiện đã trỗi dậy trong anh. Chí bắt đầu nghĩ về đời mình về những ngày đã qua và những ngày sắp tới. Anh cảm nhận rõ sự cô độc và bất hạnh của đời mình. Chi mong ngóng Thị Nở, khao khát được cùng Thị xây dựng một gia đình.

Câu 3: Tâm trạng của Chí Phèo khi bị Thị Nở từ chối chung sống

- Con đường trở lại làm người của Chí Phèo vừa mở ra đã bị chặn đứng. Khi Thị Nở từ chối hắn, chí lại rơi vào bi kịch tâm hồn đau đớn, bi kịch con người không được công nhận là người --> quằn quại, đau đớn, tuyệt vọng ... "ôm mặt khóc rưng rức" và luôn thấy "thoảng mùi cháo hành".

--> Khóc cho sự uất nghẹn, khóc cho số phận, cuộc đời vẫn khao khát lương thiện của con quỷ dữ.

- "Tao muốn làm người lương thiện. Không được, ai cho tao lương thiện" --> Tâm trạng cực kì phẫn uất và bế tắc trước kẻ thù suốt cuộc đời mình, thể hiện bản chất con người tốt đẹp, khát khao lương thiện.

- Trong tột cùng bế tắc, Chí Phèo càng thấm thía hơn tội ác của kẻ đã cướp đi dung mạo và linh hồn người của mình, biến mình thàng một con "quỷ" của làng Vũ Đại. Chí Phèo xách dao ra đi, thay vì đến nhà bà cô Thị Nở như dự định, tâm trí lại điều khiển hắn đến nhà Bá Kiến – người đã gây ra bao bất hạnh cho cuộc đời hắn. Khác với các lần trước, lần này, hắn đòi Bá Kiến trả cho hắn cái thứ quý giá mà hắn đã mất từ lâu – đó là làm người lương thiện.

- Nhưng làm sao để trở về làm người lương thiện như trước đây, cuối cùng, hắn đã chọn cách giải quyết duy nhất có thể: đó là giết kẻ đã gây ra đau khổ cho đời mình, đồng thời tự kết liễu cuộc sống của mình. Chí Phèo đâm chết Bá Kiến không phải vì say rượu mà vì hắn hiểu rõ nguồn gốc bi kịch của đời mình.

Câu 4: Nghệ thuật điển hình hóa nhân vật đặc sắc và tư tưởng nhân đạo của Nam Cao.

- Chí Phèo là một tác phẩm độc đáo, xuất sắc, thể hiện sự thành công của Nam Cao về đề tài người nông dân bị tha hóa trước Cách mạng. Một trong những nghệ thuật đặc sắc được Nam Cao thể hiện trong tác phẩm là việc xây dựng nghệ thuật điển hình hóa nhân vật.

- Các nhân vật Bá Kiến, Chí Phèo vừa là những đại diện tiêu biểu cho các tầng lớp xã hội cơ bản của nông thôn Việt Nam trước Cách mạng, vừa là những người có cá tính độc đáo và có sức sống mạnh mẽ. Tâm lí nhân vật được miêu tả sắc sảo, tinh tế, đi sâu vào nội tâm để diễn tả những diễn biến phức tạp phát sinh trong cuộc đời.

- Xây dựng thành công nhân vật Chí Phèo – một người nông dân bị tha hóa, bị xã hội ruồng bỏ, tác giả muốn thể hiện tư tưởng nhân đạo sâu sắc, tấm lòng yêu thương, trân trọng những người khốn khổ. Chí Phèo còn là tiếng kêu cứu thiết tha của những người bất hạnh. Hãy bảo vệ, tạo điều kiện giúp đỡ những người lầm đường lạc lối, đưa họ trở về với cộng đồng.

Câu 5: Đặc sắc trong ngôn ngữ kể chuyện của tác giả và ngôn ngữ nhân vật:

   Giọng điệu trần thuật có sự kết hợp hài hòa giữa đối thoại với độc thoại, giữa lời gián tiếp và lời nửa tiếp. Vì vậy, nhiều đoạn có sự lồng ghép giữa ngôn ngữ người kể chuyện và ngôn ngữ nhân vật. Ví dụ: đoạn kể về tiếng chửi của Chí, đoạn tả tâm trạng Chí sau cuộc gặp với Thị Nở và khi bị từ chối... Đối thoại Chí với Bá Kiến, Chí với Thị Nở... Giọng điệu trần thuật này là những đóng góp quan trọng của Nam Cao trong quá trình hiện đại hóa của thể loại truyện ngắn hiện đại Việt Nam.

Câu 6:

   Tư tưởng nhân đạo của Nam Cao trong truyện ngắn này mới mẻ và sâu sắc ở chỗ nhà văn đã phát hiện và miêu tả phẩm chất tố đẹp của người lao động ngay khi tưởng như họ đã bị cái xã hội tàn ác cướp mất cả bộ mặt lẫn linh hồn người (Tư tưởng nhân đạo của phần lớn các cây bút hiện thực khác chủ yếu thể hiện ở sự đồng cảm với nỗi khổ của người nông dân, lên án cái xã hội thực dân nửa phong kiến đẩy họ vào đường cùng, ngợi ca phẩm chất của họ).

III. Luyện tập

   Truyện Chí Phèo là 1 kiệt tác của nền văn xuôi Việt Nam hiện đại vì đây là tác phẩm đầu tiên nói về người nông dân bị "lưu manh hóa", chứ ko đơn thuần nói về số phận bị bần cùng hóa như những tác phẩm trước như: Lão Hạc, Tắt đèn, ... Hơn nữa, Chí phèo lại như 1 nhân vật mở đường cho luồng tư tưởng mới, dám đứng lên chống lại cái ác (giết chết Bá Kiến) tuy rằng vẫn tự sát nhưng đó đã góp phần to lớn cho việc thay đổi tư tưởng người nông dân thời bấy giờ, không phại nhẫn nhục mà biết vùng dậy đòi công lí cho bản thân, chứ không bế tắc như Lão Hạc phải tự sát, hay chạy vào đêm tối như chị Dậu.

Các bài nên tham khảo

Phân tích truyện ngắn “Chí Phèo” của Nam Cao

Đề bài:Phân tích truyện ngắn “Chí Phèo” của Nam Cao Bài làm “Chí Phèo” của Nam Cao là kiệt tác của văn học hiện thực phản ảnh đậm nét xã hội phong kiến đầy rẫy ...

Phân tích giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo của tác phẩm Chí Phèo của Nam Cao – Văn mẫu lớp 11

Đánh giá bài viết Phân tích giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo của tác phẩm Chí Phèo của Nam Cao – Bài làm 1 của một bạn học sinh giỏi Văn tỉnh Phú Thọ ...

Phân tích giá trị nghệ thuật trong truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao – Văn mẫu lớp 11

Đánh giá bài viết Phân tích giá trị nghệ thuật trong truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao – Bài làm của một bạn học sinh giỏi Văn tỉnh Nghệ An Nam Cao là một ...

Phân tích giá trị nhân đạo trong truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao – Văn mẫu lớp 11

Đánh giá bài viết Phân tích giá trị nhân đạo trong truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao – Bài làm 1 của một bạn học sinh giỏi Văn tỉnh Thái Bình "Ở những ...

Cảm nhận về hình tượng nhân vật Chí Phèo trong truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao – Văn mẫu lớp 11

Đánh giá bài viết Cảm nhận về hình tượng nhân vật Chí Phèo trong truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao – Bài làm 1 của một bạn học sinh giỏi Văn tỉnh Nghệ An ...

Phân tích truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao – Văn mẫu lớp 11

Đánh giá bài viết Phân tích truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao – Bài làm 1 của một bạn học sinh giỏi trường THPT chuyên Lê Quý Đôn Quảng Bình Chỉ là một ...

Phân tích nhân vật Bá Kiến trong truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao – Văn mẫu lớp 11

Đánh giá bài viết Phân tích nhân vật Bá Kiến trong truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao – Bài làm 1 của một bạn học sinh chuyên Văn trường THPT Chu Văn An Hà ...

Phân tích nhân vật Thị Nở trong tác phẩm Chí Phèo của Nam Cao – Văn mẫu lớp 11

Đánh giá bài viết Phân tích nhân vật Thị Nở trong tác phẩm Chí Phèo của Nam Cao – Bài làm 1 của một bạn học sinh chuyên Văn trường THPT Phan Đình Phùng Hà ...

Phân tích hình tượng nhân vật Chí Phèo trong truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao – Văn mẫu lớp 11

Đánh giá bài viết Phân tích hình tượng nhân vật Chí Phèo trong truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao – Bài làm 1 của một bạn học sinh giỏi Văn trường THPT Lê ...

Phân tích hình tượng nhân vật Chí Phèo trong truyện ngắn cùng tên của Nam Cao

Phan tich hinh tuong nhan vat Chi Pheo – Đề bài: Cảm nhận của anh (chị) về hình tượng nhân vật Chí Phèo trong truyện ngắn cùng tên của Nam Cao. Nam Cao ...

Chứng minh truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao là một kiệt tác văn xuôi

Đề bài: Vì sao truyện ngắn Chi Phèo Nam Cao lại được coi là một kiệt tác của nền văn xuôi Việt Nam hiện đại? Truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao ra đời đã gây một ...

Thuật lại cảnh Chí Phèo đến nhà Bá Kiến văn 11

Đề bài: Sau lúc ở tù về, nhân vật Chí Phèo trong tác phẩm Chí Phèo của Nam Cao đã đến nhà Bá Kiến mấy lần? Anh (chị) hãy thuật lại một cách ngắn ngọn và đầy đủ ...

Phân tích đặc điểm ngôn ngữ kể chuyện của Nam Cao qua truyện ngắn Chí Phèo

Đề bài: Phân tích đặc điểm ngôn ngữ kể chuyện của Nam Cao qua đoạn văn dưới đây: Hắn vừa đi vừa chửi. Bao giờ cũng thế, cứ rượu xong là hắn chửi. Bắt đầu hắn ...

Văn 11 phân tích nhân vật Chí Phèo trong tác phẩm cùng tên của Nam Cao

Phan tich nhan vat Chi Pheo – Đề bài: Em hãy viết bài văn phân tích nhân vật Chí Phèo trong tác phẩm cùng tên của Nam Cao để làm nổi bật bi kịch bị cự ...

Phân tích giá trị hiện thực và nhân đạo qua hình tượng nhân vật Chí Phèo của Nam Cao

Phan tich gia tri hien thuc va nhan dao trong truyen ngan Chi Pheo cua Nam Cao – Đề bài: Từ hình tượng nhân vật Chí Phèo của Nam Cao, anh (chị) hãy nêu rõ ...

Phân tích chứng minh chủ đề của truyện ngắn Chí Phèo của Nam Cao

Đề bài: “- Tao muốn làm người lương thiện. – Không được! Ai cho tao lương thiện? Làm thế nào cho mất những vết mảnh chai trên mặt này? Tao không thể ...

Ý nghĩa cái chết của hai nhân vật Chí Phèo và Bá Kiến

Đề bài: Chí Phèo giết Bá Kiến trong trạng thái tỉnh rượu hay say? Ý nghĩa cái chết của hai nhân vật Chí Phèo và Bá Kiến? Bài làm Loading... Chí Phèo là nhân vật ...

Cảm nghĩ về nhân vật Chí Phèo của Nam Cao.

Đề bài:  Em hãy viết bài văn để cảm nghĩ về nhân vật Chí Phèo của Nam Cao, để thấy được sự nghèo khổ của người nông dân trước cách mạng tháng tám. Nam Cao được ...

Phân tích tác phẩm Chí Phèo của Nam Cao lớp 11

Phan tich truyen ngan Chi Pheo cua Nam Cao – Đề bài: Nhắc đến Nam cao ta nghĩ ngay đến Chí Phèo. Em hãy Phân tích tác phẩm Chí Phèo của Nam Cao trong ...

Nhận xét ý kiến “Chí Phèo tỉnh – Chí Phèo không say”

Đề bài: Có ý kiến cho rằng Chí Phèo tỉnh – Chí Phèo không say. Hãy nhận định ý kiến trên Bài làm Chí Phèo là một gương mặt mới, một gương mặt lạ và lừng ...

Phân tích nhân vật Chí Phèo để làm nổi bật bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người trong truyện ngắn cùng tên của Nam Cao

Đề bài: Phân tích nhân vật Chí Phèo để làm nổi bật bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người trong truyện ngắn cùng tên của Nam Cao Bài làm Chí không chỉ đại diện cho ...

Phân tích ý nghĩa cái chết của hai nhân vật Chí Phèo và Bá Kiến

Đề bài: Chí Phèo giết Bá Kiến trong trạng thái nào? Tỉnh hay say rượu? Ý nghĩa cái chết của hai nhân vật Chí Phèo và Bá Kiến. Bài làm Chí Phèo là nhân vật điển ...

Cảm nhận về tình yêu trong tác phẩm Chí Phèo của Nam Cao

Đề bài: Cảm nhận về tình yêu trong tác phẩm Chí Phèo của Nam Cao Bài làm Tác phẩm Chí Phèo của Nam Cao xưa và nay vẫn được xem là một truyện ngắn tiêu biểu, ...

Phân tích truyện Chí Phèo của Nam Cao

Đề bài: Phân tích truyện Chí Phèo của Nam Cao Bài làm Chí Phèo là câu chuyện về đoạn cuối cuộc đời của một con người trong xã hội thực dân phong kiến diễn ra và ...

Phân tích ý nghĩa bát cháo hành trong tác phẩm Chí Phèo

Đề bài: Phân tích ý nghĩa bát cháo hành trong tác phẩm Chí Phèo Gợi ý Bát cháo hành là một chi tiết nghệ thuật đặc sắc trong tác phẩm Chí Phèo góp phần thể hiện ...

1 2 >
Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ