Soạn bài Ngữ cảnh văn học 11

Danh mục: Soạn văn , Soạn văn tập 1

Soạn bài Ngữ cảnh văn học 11 I. Khái niệm 1. Ví dụ – Chiều, chiều rồi. Một chiều êm ả như ru, văng vẳng tiếng ếch nhái kêu ran ngoài đồng ruộng theo gió nhẹ đưa vào. Trong cửa hàng hơi tối, muỗi đã bắt đầu vo ve. Liên ngồi yên lặng bên mấy quả thuốc sơn đen; đôi mắt chị bóng tối ngập đầy dần và cái buồn của buổi chiều quê thấm thía vào tâm hồn ngây thơ của chị: Liên không hiểu sao, nhưng chị thấy lòng buồn man mác trước cái giờ khắc của ngày tàn. – ...


I.    Khái niệm
1.    Ví dụ

–    Chiều, chiều rồi. Một chiều êm ả như ru, văng vẳng tiếng ếch nhái kêu ran ngoài đồng ruộng theo gió nhẹ đưa vào. Trong cửa hàng hơi tối, muỗi đã bắt đầu vo ve. Liên ngồi yên lặng bên mấy quả thuốc sơn đen; đôi mắt chị bóng tối ngập đầy dần và cái buồn của buổi chiều quê thấm thía vào tâm hồn ngây thơ của chị: Liên không hiểu sao, nhưng chị thấy lòng buồn man mác trước cái giờ khắc của ngày tàn.
–     Em thắp đèn lên chị Liên nhé?
–    Nghe tiếng An, Liên đứng dậy trả lời:
–     Hẵng thong thả một lát nữa cũng được. Em ra ngồi đây với chị kẻo trong muỗi.

->    Giải thích:
–    Bối cảnh là một buổi chiều tại một phố nghèo Cẩm Giang Hải Dương.
–    Hai nhân vật xuất hiện: Liên và An.
–    Những từ ngữ diễn tả buổi chiều về: một chiều êm ả như ru, tiếng ếch kêu ran, muỗi vo ve, bóng tối ngập dần đầy.
–    Chính vì ngoại cảnh khiến cho tâm hồn liên thấy lòng mình man mác buồn.
–    Hai chị em nói chuyện với nhau và câu nói của An và Liên diễn ra trên nền cảnh của không gian phố huyện và thời gian vào buổi chiều. Và chính thời gian không gian ấy làm cho câu nói “em thắp đèn lên chị Liên nhé” cụ thể hơn.
->    Người ta gọi đó ngữ cảnh.
2.    Khái niệm ngữ cảnh:
–    Ngữ cảnh là các yếu tố sự kiện bối cảnh giúp cho câu nói trở nên cụ thể hơn khiến người đọc người nghe có thể lĩnh hội một cách đầy đủ và chính xác thông tin. Nói cách khác người đọc có thể dễ dàng nhận biết được nhân vật giao tiếp, nội dung giao tiếp, thời gian và không gian cụ thể.

II.    Các nhân tố của ngữ cảnh.


1.    Nhân vật giao tiếp.

–    Nhân vật giao tiếp gồm người nói (viết) và người nghe ( đọc).
–    Một người nói một người nghe gọi là song thoại.
–    Nhiều người nói luân phiên nhau gọi là hội thoại.
2.    Bối cảnh ngoài ngôn ngữ.
–    Bối cảnh giao tiếp rộng: là bối cảnh xã hội, lịch sử, văn hóa, địa lý…
–    Bối cảnh giao tiếp hẹp: là bối cảnh không gian thời gian cụ thể.
–    Hiện thực được nói tới là các sự kiện biến cố trong truyện mà nhân vật phải trải qua.
–    Ví dụ: truyện ngắn chiếc lược ngà có bối cảnh rộng là cuộc chiến tranh chống Mỹ ; bối cảnh hẹp là nhà của bé Thu; hiện thực là ông Sáu về nghỉ phép do chiến tranh nên ông đã bị một vết thẹo lên mặt nên con gái không nhận cha, làm đủ mọi cách cũng không nhận cha…
3.    Văn cảnh:
–    Là bao gồm tất cả các ngôn ngữ có trong văn bản, gồm ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết.

III.    Vai trò của ngữ cảnh.

–    Đối với người viết: ngữ cảnh là cơ sở của việc dùng từ, đặt câu.
–    Đối với người đọc : ngữ cảnh là cơ sở để hiểu một cách cụ thể và chính xác thông tin.

IV.    Luyện tập

1.    Phân tích ngữ cảnh hai câu thơ trong bài thơ Tự Tình của Hồ Xuân Hương.
“Đêm khuya văng vẳng trồng canh dồn
Trơ cái hồng nhan với nước non”
2.    Phân tích ngữ cảnh bài thơ Thương Vợ của trần Tế Xương?

Các bài nên tham khảo

Soạn bài luyện nói về quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

Soạn bài luyện nói về quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả Câu 1. a. Kiều phương là người có tài năng về hội họa, rất hồn nhiên và nhân ...

Soạn bài quan sát, tượng tượng, so sánh và nhận xét trong văn bản miêu tả

Soạn bài quan sát, tượng tượng, so sánh và nhận xét trong văn bản miêu tả I. 1. Đọc các văn bản 2. Trả lời câu hỏi. a. Đặc điểm nổi bật của Đoạn 1: Nhân vật Dế ...

Hãy tưởng tượng và tả lại một nhân vật trong truyện em đã đọc

Đề bài: Hãy tưởng tượng và tả lại một nhân vật trong truyện em đã đọc. Tham khảo bài làm của bạn Hoàng Anh Phúc Từ bé em đã được mẹ kể cho em nhiều câu chuyện ...

Soạn bài kể chuyện tưởng tượng

Soạn bài kể chuyện tưởng tượng I. Tìm hiểu chung về kể chuyện tưởng tượng. 1. Mọi người đang sống hoàn thuận, một hôm Mắt than với cậu Chân, cậu Tay rằng: Bác ...

Soạn bài luyện tập kể chuyện tưởng tượng

Soạn bài luyện tập kể chuyện tưởng tượng I. Mục đích yêu cầu - Tập giải quyết một số đề bài tưởng tượng sáng tạo. - Chú trọng khâu học sinh có thể tự làm dàn ...

Những Bài Văn Kể Chuyện Tưởng Tưởng Lớp 6

Học Tốt Ngữ Văn tổng hợp những bài văn hay về chủ đề tưởng tưởng trong chương trình văn học lớp 6. Bộ bài văn này sẽ giúp bạn có tài liệu tham khảo, ngoài ra nó ...

Hãy tưởng tượng mười năm sau em về thăm trường cũ

Về thăm trường cũ với biết bao cảm xúc vui buồn lẫn lộn. Nhưng đối với những đã ra trường v

Soạn bài đặc điểm loại hình của tiếng việt

Soạn bài đặc điểm loại hình của tiếng việt I. Kiến thức cơ bản Qua bài các em cần hiểu được; Tiếng Việt thuộc loại hình ngôn ngữ đơn lập với các đặc điểm nổi ...

Soạn bài tóm tắt tiểu sử

Soạn bài tóm tắt tiểu sử Những điều lưu ý. 1. Yêu cầu. - Văn bản tóm tắt tiểu sự cần chính xác, chân thực, ngắn gọn, nhưng phải nêu được những nét tiêu biểu về ...

Soạn bài tương tư

Soạn bài tương tư của Nguyễn Bính I. Vài nét về bài thơ Câu 1. Tìm hiểu thêm hoàn cảnh sáng tác bài thơ: - Nhà văn Tô Hoài kể rằng khi mới quen Nguyễn Bính, ông ...

Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ